15. Czym są prace szczególnie niebezpieczne? Jakie są obowiązki pracodawcy?

Często mamy pytanie od Klientów „Czym właściwie są prace szczególnie niebezpieczne?”, więc zapraszamy do przeczytania krótkiego artykułu, który udziela odpowiedzi na to pytanie. Dodatkowo znajdziesz informację o obowiązkach pracodawcy, który w swoim zakładzie ma prace szczególnie niebezpieczne.

Najprościej pisząc. Prace szczególnie niebezpieczne są to takie prace, w których ryzyko wypadkowe jest większe niż przy pracach innego rodzaju ze względu na specyfikę, stosowane materiały czy miejscowe warunki wykonywania.

Dodatkowo definicję i wykaz prac szczególnie niebezpiecznych zawiera Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp. Wykaz, który zawarty jest w przepisach rozporządzenia stosuje się, jako wytyczną.

Pracodawca, który chce zacząć budować kulturę bhp w zakładzie powinien zacząć od obszaru prac szczególnie niebezpiecznych, o ile takie występują.

A co mówią przepisy o pracach szczególnie niebezpiecznych?

Przepisy dotyczące prac szczególnie niebezpiecznych znajdują się w Ustawie (Kodeks Pracy), gdy odnosi się to do kwestii czasu pracy, ale także można je znaleźć w rozporządzeniach branżowych np.: budownictwie, energetyce.

Precyzyjną definicję prac szczególnie niebezpiecznych określa § 80 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp.

Podstawa prawna Dz.U.2003.169.1650 t.j. – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – Rozdział 6. Prace szczególnie niebezpieczne – A. Przepisy ogólne.

„§ 80.1. Przez prace szczególnie niebezpieczne rozumie się prace, o których mowa w niniejszym rozdziale, oraz prace określone jako szczególnie niebezpieczne w innych przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy lub w instrukcjach eksploatacji urządzeń i instalacji, a także inne prace o zwiększonym zagrożeniu lub wykonywane w utrudnionych warunkach, uznane przez pracodawcę jako szczególnie niebezpieczne.”

W rozporządzeniu (Rozdział 6 „Prace szczególnie niebezpieczne”) są wskazane następujące prace szczególnie niebezpieczne:

• Roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części (§ 82 – 84 rozporządzenia);
• Prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych (§ 85 – 90 rozporządzenia);
• Prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych (§ 91 – 104 rozporządzenia);
• Prace na wysokości (§ 105 – 110 rozporządzenia);
• W innych, między innymi branżowych przepisach bhp;
• W instrukcjach eksploatacji urządzeń i instalacji;
• Przez pracodawcę wedle własnego uznania.

To pracodawca ma obowiązek ustalenia formy i aktualizowania wykazu prac szczególnie niebezpiecznych występujących w zakładzie pracy.

Jakie są obowiązki pracodawcy?

W oparciu o rozporządzenie i praktykę to pracodawca definiuje, czym są prace szczególnie niebezpieczne oraz jak należy je prowadzić (§ 80 ust. 2 tegoż rozporządzenia).

Podstawa prawna Dz.U.2003.169.1650 t.j. – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – Rozdział 6. Prace szczególnie niebezpieczne – A. Przepisy ogólne.

„§ 80.2. Pracodawca jest obowiązany do ustalenia i aktualizowania wykazu prac szczególnie niebezpiecznych występujących w zakładzie pracy.”

Wykonując prace szczególnie niebezpieczne pracodawca musi szczegółowo określić wymagania bhp i zapewnić:

• Bezpośredni nadzór nad pracami wyznaczonych osób – udział pracownika nadzoru powinien mieć miejsce przez cały czas wykonywania prac niebezpiecznych (nie wolno ich wykonywać nawet w czasie chwilowej nieobecności pracownika nadzoru);
• Organizacyjne i techniczne środki zabezpieczające właściwe dla rodzaju wykonywanych prac: oznakowania stref niebezpiecznych, środki ochrony indywidualnej (np.: aparaty tlenowe, urządzenia samohamowne chroniące przed upadkiem z wysokości), środki ochrony zbiorowej (np.: balustrady, automatyczna wentylacja lub odpylanie), asekuracja pracujących;
• Instruktaż pracowników, który obejmuje:
  • Imienny podział prac;
  • Kolejność wykonywania zadań;
  • Wymagania bhp przy poszczególnych czynnościach.
• Dostęp do miejsc wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych jedynie dla osób, które są upoważnione i odpowiednio poinstruowane.

W jaki sposób pracodawca może zrealizować obowiązki dotyczące prac szczególnie niebezpiecznych?

Obowiązki pracodawcy dotyczące prac szczególnie niebezpiecznych mogą być zrealizowane przez:

• Opis postępowania w sytuacjach awaryjnych;
• Poinformowanie pracowników o właściwościach stosowania materiałów, półfabrykatów i wyrobów gotowych oraz o sposobach bezpiecznego ich stosowania;
• Podejmowanie i prowadzenie prac wyłącznie na podstawie pisemnego pozwolenia, którego tryb wydawania ustala pracodawca;
• Protokolarne ustalenie przez pracodawcę i osobę kierującą pracownikami szczegółowych warunków bhp prowadzonych robót z imiennym podziałem obowiązków.

Więcej ciekawych artykułów znajdziesz klikając TUTAJ.

W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu – e-mail biuro@hse-online.pl.