16. Dlaczego powinniśmy zarządzać bhp? Powody moralne i finansowe.

Często na spotkaniach z klientami pojawia się pytanie „Dlaczego powinniśmy zarządzać bhp?”. W poniższym artykule wyjaśnimy istotę prawidłowego zarządzania bhp.

Występują trzy powody, dla których firma powinna prawidłowo zarządzać bhp. Te powody to:

• moralny,
• prawny,
• finansowy.

W tym artykule przyjrzymy się dwóm z nich: moralnemu i finansowemu.

Powód moralny odnosi się do moralnego obowiązku, jakim jedna osoba ma wobec drugiej. Wiele osób jest zabijany, rannych lub choruje z powodu swojej pracy. Ta krzywda jest moralnie nie do przyjęcia i społeczeństwo, jako całość wymaga, aby ludzie byli bezpieczni podczas pracy.

Powód finansowy wiąże się z faktem, że wypadki i zły stan zdrowia kosztują. Kiedy dochodzi do wypadku, pojawiają się koszty bezpośrednie i pośrednie wynikające z tego wypadku i/lub zdarzenia. Niektóre ze strat można ubezpieczyć, lecz wiele z nich nie będzie ubezpieczona.

W pierwszej kolejności zaczniemy od wyjaśnienia w prosty sposób trzech ważnych pojęć.

Zdrowie.

Brak choroby lub złego stanu zdrowia. Na przykład azbest stanowi zagrożenie dla zdrowia, ponieważ osoba wdychająca pył azbestowy może zachorować na raka płuc w bliżej nieokreślonym etapie swojego życia. Zdrowie odnosi się nie tylko do złego stanu fizycznego, ale także do złego stanu psychicznego. Najlepszym przykładem jest stres w pracy, który może prowadzić do choroby psychicznej lub załamania nerwowego.

Bezpieczeństwo.

Najprościej mówią jest to brak ryzyka i/lub zagrożenia oraz doznania poważnych obrażeń ciała. Przykładem może być przechodzenie pod zawieszonym ładunkiem, gdy dźwig wykonuje operację podnoszenia i przenoszenia ładunku. Taka sytuacja jest bardzo niebezpieczna, ponieważ jeżeli ładunek spadnie na osobę przechodzącą lub znajdującą się pod nim to może spowodować poważne obrażenia ciała i/lub śmierci. Trzymanie się z dala od obszaru zagrożenia zapewnia bezpieczeństwo.

Warunki socjalne.

Przede wszystkim to dostęp do podstawowych udogodnień w pracy, takie jak: toalety, stanowiska do mycia rąk, szatnie, miejsca do odpoczynku, miejsca, w których można przygotować i spożywać żywność, woda pitna, podstawowe zaopatrzenie w środki pierwszej pomocy, a przy niektórych pracach nawet prysznice.

Moralne uzasadnienie prawidłowego zarządzania bhp.

Co roku są prowadzone statystyki na temat wypadków, chorób, które są zgłaszane i rejestrowane w firmach i/lub instytucjach państwowych. Niestety nie wszystko jest zgłaszane i/lub rejestrowane, więc rzeczywiste liczby są na pewno wyższe.

Statystki te pokazują ogromną ilość bólu i cierpienia, jakie doświadczają ludzie, którzy po prostu idą do pracy, aby zarobić na życie. Liczby również wskazują skalę problemu, ale nie opisują indywidualnych historii ludzi. Kiedy bhp nie jest odpowiednio i prawidłowo zarządzane, ludzie mogą zginąć, odnieść obrażenia lub zapaść na straszne choroby, które mają ogromny wpływ nie tylko na nich samych, ale także na osoby od nich zależne np.: rodzinę, przyjaciół i współpracowników. To cierpienie jest moralnie nie do przyjęcia.

Pracodawcy lub kierownicy kontrolują pomieszczenia, sprzęt i praktyki wykorzystywane przez pracowników do wytwarzania towarów i usług. Pracodawcy mają zatem moralny obowiązek zapewnienia bezpiecznych i zdrowych warunków pracy. Podsumowując i najprościej rzecz ujmując, powód moralny można streścić, jako: „tak trzeba”. To słuszne i właściwe, że pracownicy idą do pracy, aby zarobić na życie i wracają do domu w tym samym stanie, nie cierpiąc z powodu złego stanu zdrowia i/lub obrażeń fizycznych. Ludzie oczekują tego, jako podstawowego prawa. Oczekują tego pracownicy, oczekuje tego społeczeństwo. Z czasem te oczekiwania zostały przełożone na normy prawne. W ten sposób argument moralny napędza prawodawstwo.

Finansowe uzasadnienie prawidłowego zarządzania bhp.

Wypadki z udziałem osób poszkodowanych, choroby pracowników i szkody majątkowe kosztują, gdy dojdzie do wypadku lub choroby, powstają koszty bezpośrednie i pośrednie związane z tym wypadkiem i/lub zdarzeniem. Niektóre z tych strat można ubezpieczyć, niektóre nie. Wypadki i zły stan zdrowia mogą znacząco wpłynąć na zasoby finansowe organizacji, a w niektórych przypadkach mogą doprowadzić do wstrzymania działalności przez firmę. Jest to finansowy argument przemawiający za prawidłowym zarządzaniem bhp. Czasami określa się go mianem argumentu biznesowego, ponieważ koncentruje się na pieniądzach.

Czym są koszty bezpośrednie i pośrednie?

Gdy dojdzie do wypadku, firma będzie musiała ponieść zarówno koszty bezpośrednie, jak i pośrednie:

• Koszty bezpośrednie – wymierne koszty wynikające bezpośrednio z wypadku i/lub zdarzenia.
• Koszty pośrednie – takie, które powstają pośrednio, jako konsekwencja wypadku i/lub zdarzenia. Koszty pośrednie są często trudne do sprecyzowania ilościowego oraz mogą być trudne do zidentyfikowania.

Przykłady kosztów bezpośrednich:

Przykłady kosztów pośrednich:

– udzielenie pierwszej pomocy, – zasiłek chorobowy dla pracowników, – naprawy lub wymiana uszkodzonego sprzętu i/lub budynku, – utracony i/lub uszkodzony produkt, – stracony czas produkcji w trakcie zajmowania się zdarzeniem i/lub urazem.

– spadek moralny pracowników (co wpływa na wydajność, jakość i efektywność), – ogólne trudności z rekrutacją i utrzymaniem pracowników w wyniku zdarzenia i/lub wypadku, – utrata dobrej woli klientów w wyniku opóźnień produkcji i/lub usługi i realizacji zamówień, – utrata wizerunku publicznego i reputacji firmy, – utrata dobrych stosunków między pracodawcą, a pracownikami, co może doprowadzić do akcji protestacyjnych (np. strajków).

Z wyżej podanych przykładów widać, że koszty pośrednie związane z zdarzeniem i/lub wypadkiem przy pracy są trudniejsze do określenia i mogą mieć naprawdę bardzo duże znaczenie.

Koszty ubezpieczone i nieubezpieczone.

Zazwyczaj możliwe jest wykupienie ubezpieczenia w celu pokrycia niektórych strat, jakie mogą spotkać firmę w sposób przewidywalny. W większości państw obowiązkowe jest wykupienie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pracodawcy, tak, aby w przypadku śmierci i/lub obrażeń odniesionych przez pracownika w pracy, ubezpieczenie zapewniło wypłatę odszkodowania temu pracownikowi (lub osobom będącym na jego utrzymaniu) oraz pokrycie kosztów cywilnych pracodawcy. Oprócz spełnienia wymogu prawnego, ubezpieczenie to może zapewnić pracownikom pewien komfort, wiedząc, że w przypadku doznania obrażeń pracodawca jest ubezpieczony, aby wypłacić im odszkodowanie. Podobnie, pracodawca zwykle ubezpiecza swoje pomieszczenia i zapasy np.: od pożaru.

Nie jest jednak możliwe ubezpieczenie od wszystkich strat. Niektóre straty nie podlegają ubezpieczeniu. Na przykład nie można wykupić polisy ubezpieczeniowej na wypadek oskarżenia i ukarania grzywną w sądzie karnym, ponieważ nie stanowiłaby ona już skutecznego środka odstraszającego. Innych strat nie można ubezpieczyć, ponieważ są one zbyt trudne do oszacowania lub ubezpieczenie byłoby zbyt kosztowne. Na przykład firmy nie mogą ubezpieczyć się od utraty przychodów, jeżeli ich reputacja biznesowa zostanie utracona w wyniku poważnego wypadku i/lub zdarzenia w miejscu pracy. Nie ma prawa, które zabraniałoby tego typu ubezpieczenia, ale po prostu nie jest ono oferowane przez ubezpieczycieli.

Wiele bezpośrednich i pośrednich kosztów związanych z wypadkami w pracy i/lub zdarzeniami jest z tych powodów nie ubezpieczona..

Poniżej przedstawiamy przykładowe koszty, które możne ubezpieczyć, a które nie można:

Koszty ubezpieczone:	Koszty nieubezpieczone:
– szkody w zakładach, budynkach i urządzeniach, – odszkodowania wypłacone pracownikom, – koszty leczenia i/lub naprawy, – koszty prawne związane z roszczeniami prawnymi o odszkodowanie.	– opóźnienia i/lub przestoje w produkcji i/lub usłudze, – strata surowców w wyniku wypadków i/lub zdarzeń, – czas dochodzenia w sprawie wypadku i/lub zdarzenia, – grzywny karne i koszty prawne, – wypłaty chorobowe dla poszkodowanych pracowników, – nadgodziny, aby nadrobić straconą produkcję i/lub usługę, – zatrudnienie i szkolenie nowych pracowników, – utrata reputacji firmy.

Warto pamiętać, że nawet jeśli szkoda jest ubezpieczona to większość polis ubezpieczeniowych zawiera nadwyżkę i limit. Nadwyżka to kwota, którą organizacja musi zapłacić zanim ubezpieczyciel dokona jakiejkolwiek wypłaty (np. pierwsze 5000 zł w przypadku jakiegokolwiek roszczenia). Limit to pułap, powyżej którego ubezpieczyciel nie zapłaci (np. jeśli posiadamy ubezpieczenie od pożaru budynku i zawartość o wartości 1 miliona złotych, ale odbudowa i ponowne wyposażenie lokalu kosztuje 2 miliony złotych, to ubezpieczyciel zapłaci tylko 1 milion złotych, a pozostała kwota jest nieubezpieczona).

Więcej ciekawych artykułów znajdziesz klikając TUTAJ.

W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu – e-mail biuro@hse-online.pl.