10. Zasady BHP dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią. Cz. 1. Ręczne prace transportowe.

Pracodawcy mają obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych oraz higienicznych warunków pracy, a szczególnemu zakresowi podlegają kobiety w ciąży i karmiące piersią. Jeżeli w zakładzie pracy pracują kobiety w ciąży i/lub karmiące piersią to pracodawca zobligowany jest do całkowitego wyeliminowania jakichkolwiek zagrożeń dla ich bezpieczeństwa i zdrowia.

Poniżej podstawa prawna.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (Dz.U. z 2017 r., poz. 796).

Poniżej zostaną przedstawione prace związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym ręcznym transportem ciężarów dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią. Jest to wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiety w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią.

Dla kobiet w ciąży:

• wszystkie prace, przy których najwyższe wartości obciążenia pracą fizyczną, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonanie pracy, przekraczają 2900 kJ na zmianę roboczą, a przy pracy dorywczej (wykonywanej do 4 razy na godzinę, jeżeli łączny czas wykonywania takiej pracy nie przekracza 4 godzin na dobę) –  7,5 kJ/min;
• ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej 3 kg;
• ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:
  • przy obsłudze oburęcznej – 12,5 N przy pracy stałej i 25 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1,
  • przy obsłudze jednoręcznej – 5 N przy pracy stałej i 12,5 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1;
• nożna obsługa elementów urządzeń (pedałów, przycisków, itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej 30 N;
• ręczne przenoszenie pod górę:
  • przedmiotów przy pracy stałej,
  • przedmiotów o masie przekraczającej 1 kg przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w pkt 1;
• oburęczne przemieszczanie przedmiotów, jeżeli do zapoczątkowania ich ruchu jest niezbędne użycie siły przekraczającej:
  • 30 N – przy pchaniu,
  • 25 N – przy ciągnięciu;
• ręczne przetaczanie i wtaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych oraz udział w zespołowym przemieszczaniu przedmiotów;
• ręczne przenoszenie materiałów ciekłych – gorących, żrących lub o właściwościach szkodliwych dla zdrowia;
• przewożenie ładunków na wózku jednokołowym (taczce) i wózku wielokołowym poruszanym ręcznie;
• prace w pozycji wymuszonej;
• prace w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej, przy czym czas spędzony w pozycji stojącej nie może jednorazowo przekraczać 15 minut, po którym to czasie powinna nastąpić 15 – minutowa przerwa;
• prace na stanowiskach z monitorami ekranowymi – w łącznym czasie przekraczającym 8 godzin na dobę, przy czym czas spędzony przy obsłudze monitora ekranowego nie może jednorazowo przekraczać 50 minut, po którym to czasie powinna nastąpić co najmniej 10 – minutowa przerwa, wliczana w czas pracy.

Dla kobiet karmiących piersią:

• wszystkie prace, przy których najważniejsze wartości obciążenia pracą fizyczną, mierzone wydatkiem energetycznym netto na wykonanie pracy, przekraczającej 4200 kJ na zmianę roboczą, a przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt – 12,5 kJ/min;
• ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej:
  • 6 kg – przy pracy stałej,
  • 10 kg – przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;
• ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:
  • przy obsłudze oburęcznej – 25 N przy pracy stałej i 50 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1,
  • przy obsłudze jednoręcznej – 10 N przy pracy stałej i 25 N przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;
• nożna obsługa elementów urządzeń (pedałów, przycisków itp.), przy której jest wymagane użycie siły przekraczającej:
  • 60 N – przy pracy stałej,
  • 100 N – przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;
• ręczne przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej 6 kg – na wysokość ponad 4 m lub na odległość przekraczającą 25 m;
• ręczne przenoszenie pod górę – po nierównej powierzchni, pochylniach, schodach, których maksymalny kąt nachylenia nie przekracza 30^o, a wysokość 4 m – przedmiotów o masie przekraczającej 6 kg;
• ręczne przenoszenie pod górę – po nierównej powierzchni, pochylniach, schodach, których maksymalny kąt nachylenia przekracza 30^o, a wysokość 4 m – przedmiotów o masie przekraczającej:
  • 4 kg – przy pracy stałej,
  • 6 kg – przy pracy dorywczej, zdefiniowanej w ust. 1 pkt 1;
• oburęczne przemieszczanie przedmiotów, jeżeli do zapoczątkowania ich ruchu jest niezbędne użycie siły przekraczającej:
  • 60 N – przy pchaniu,
  • 50 N – przy ciągnięciu;
• ręczne przetaczanie i wtaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych (w szczególności beczek, rur o dużych średnicach), jeżeli:
  • masa przetaczanych przedmiotów, po terenie poziomym o twardej i gładkiej nawierzchni, przekracza 40 kg na jedną kobietę,
  • masa przedmiotów wtaczanych na pochylnie przekracza 10 kg na jedną kobietę;
• udział w zespołowym przemieszczaniu przedmiotów;
• ręcznie przenoszenie materiałów ciekłych – gorących, żrących lub o właściwościach szkodliwych dla zdrowia;
• przewożenie ładunków o masie przekraczającej:
  • 20 kg – przy przewożeniu na wózku na taczce po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 15 kg – po terenie o nachyleniu większym niż 5%,
  • 70 kg – przy przewożeniu na wózku 2 – kołowym po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 50 kg – po terenie o nachyleniu większym niż 5%,
  • 90 kg – przy przewożeniu na wózku 3 – i więcej kołowym po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 5% lub 70 kg – po terenie o nachyleniu większym niż 5%.

Wyżej podane dopuszczalne masy ładunku obejmują również masę urządzenia transportowego i dotyczą przewożenia ładunków po powierzchni równej, twardej i gładkiej. W przypadku przewożenia ładunków po powierzchni nierównej lub nieutwardzonej masa ładunku łącznie z masą urządzenia transportowego nie może przekraczać 60% podanych wartości;

• przewożenie ładunków na wózku szynowym o masie przekraczającej, łącznie z masą wózka:
  •  120 kg – przy przewożeniu po terenie o nachyleniu nieprzekraczającym 2%,
  • 90 kg – przy przewożeniu po terenie o nachyleniu większym niż 2%.
• przewożenie ładunków:
  • na taczce lub wózku wielokołowym po terenie o nachyleniu większym niż 8%,
  • na taczce lub wózku wielokołowym na odległość przekraczającą 200 m,
  • na wózku szynowym po terenie o nachyleniu większym niż 4%, na wózku szynowym na odległość przekraczającą 400 m.

Powyżej przedstawione wykazy jasno określają dla pracodawców, jak bardzo należy dbać o zdrowie i bezpieczeństwo kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią.

W kolejnym artykule pod tytułem „Zasady BHP dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią. Cz. 2” zostanie przedstawiony wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia  kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią przy pracach w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym.