Ryzyko upadku na śniegu i lodzie – jak zabezpieczyć teren firmy?

Dowiedz się, jak zapobiec poślizgnięciom i upadkom na terenie firmy w czasie zimy. Poznaj obowiązki pracodawcy, zasady BHP i skuteczne metody zabezpieczania nawierzchni.
🧭 Wstęp – gdy zima zamienia chodnik w pułapkę
Śnieg i lód to naturalne elementy zimy, ale na terenie zakładu pracy mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pracowników.
Co roku w Polsce dochodzi do tysięcy wypadków przy pracy spowodowanych poślizgnięciami – często na terenie firm, parkingach i drogach dojazdowych.
Z pozoru błaha sytuacja – upadek na oblodzonym chodniku – może skończyć się zwichnięciem, złamaniem, a nawet trwałym urazem.
Dlatego zgodnie z zasadami BHP, obowiązkiem pracodawcy jest utrzymanie terenu firmy w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu.
⚠️ Dlaczego ryzyko poślizgnięć zimą jest tak wysokie?
Śnieg i mróz wpływają nie tylko na komfort pracy, ale i na fizyczne właściwości podłoża.
Gdy temperatura oscyluje wokół zera, śnieg topnieje i ponownie zamarza, tworząc cienką, niewidoczną warstwę lodu – tzw. czarny lód.
Do najczęstszych przyczyn wypadków zimowych należą:
- oblodzone ścieżki i schody,
- nieodśnieżone wejścia do budynków,
- zamarznięte parkingi i rampy załadunkowe,
- niewłaściwe obuwie robocze,
- brak oświetlenia w godzinach porannych i wieczornych.
🧰 Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP zimą
Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca jest odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.
Oznacza to obowiązek:
- usuwania śniegu i lodu z ciągów komunikacyjnych,
- posypywania ścieżek piaskiem lub solą,
- zapewnienia bezpiecznego dojścia do budynków i stanowisk pracy,
- monitorowania stanu nawierzchni w trakcie dnia,
- organizowania pracy w sposób eliminujący zagrożenia zimowe.
Niewywiązanie się z tych obowiązków może skutkować nie tylko wypadkami, ale również karami ze strony PIP oraz odpowiedzialnością cywilną wobec poszkodowanych.
🧊 Jak skutecznie zabezpieczyć teren firmy przed upadkami?
🔹 1. Regularne odśnieżanie
Podstawą jest systematyczne usuwanie śniegu z chodników, dróg wewnętrznych, ramp i parkingów.
Nie wystarczy jedno odśnieżanie rano – trzeba monitorować sytuację na bieżąco, zwłaszcza przy opadach ciągłych.
✅ Wskazówka: wyznacz konkretne osoby lub zewnętrzną firmę odpowiedzialną za utrzymanie czystości zimowej.
🔹 2. Posypywanie nawierzchni
Do zabezpieczania śliskich powierzchni stosuje się:
- piasek,
- sól drogową,
- chlorek wapnia,
- granulat antypoślizgowy (ekologiczna alternatywa).
Warto pamiętać, że sól działa skutecznie tylko przy temperaturze do -6°C – przy niższych warto stosować inne środki.
🔹 3. Ogrzewane maty antypoślizgowe
Coraz popularniejsze rozwiązanie w nowoczesnych firmach.
Maty grzewcze montowane przy wejściach i na schodach automatycznie zapobiegają tworzeniu się lodu.
Choć to inwestycja, znacząco zmniejsza liczbę wypadków i reklamacji od pracowników czy klientów.
🔹 4. Utrzymanie oświetlenia
Krótki dzień to mniej naturalnego światła.
Słabo oświetlony teren zwiększa ryzyko potknięć i poślizgnięć.
💡 Zadbaj o:
- sprawne lampy LED przy wejściach,
- oświetlenie ramp i parkingów,
- czyszczenie kloszy z lodu i śniegu.
🔹 5. Strefy komunikacji i oznaczenia
Zimą szczególnie ważna jest czytelna organizacja ruchu:
- wyznacz trasy dla pieszych i pojazdów,
- ustaw tablice ostrzegawcze („Uwaga! Ślisko!”),
- wydziel strefy niebezpieczne i zamknij je dla ruchu,
- zapewnij dywaniki antypoślizgowe przy wejściach.
🔹 6. Obuwie ochronne i odzież robocza
Pracownicy wykonujący prace na zewnątrz powinni być wyposażeni w:
- buty z podeszwą antypoślizgową,
- ocieplaną odzież z elementami odblaskowymi,
- rękawice termoizolacyjne.
To nie tylko kwestia komfortu, ale i zgodności z przepisami BHP – brak odpowiedniego wyposażenia to naruszenie obowiązków pracodawcy.
🧱 Zabezpieczenie dachu i elewacji – ukryte zagrożenia
Zima to również ryzyko spadających sopli i zwałów śniegu z dachów.
Ich oderwanie może być śmiertelne w skutkach.
Pracodawca lub zarządca obiektu ma obowiązek:
- usuwać śnieg i lód z dachów, markiz i zadaszeń,
- zabezpieczyć teren taśmami ostrzegawczymi,
- zlecać prace wykwalifikowanym firmom z odpowiednim sprzętem asekuracyjnym.
❗Pamiętaj: nigdy nie zlecaj odśnieżania dachu osobom nieprzeszkolonym!
🧩 Kontrola i dokumentacja
Warto prowadzić rejestr prac zimowego utrzymania terenu, zawierający daty i godziny:
- odśnieżania,
- posypywania,
- usuwania sopli,
- kontroli stanu nawierzchni.
Taka dokumentacja chroni pracodawcę w razie ewentualnych roszczeń po wypadku.
🧠 Edukacja i świadomość pracowników
Zimowe zagrożenia powinny być częścią szkoleń okresowych BHP.
Warto przypominać o:
- zachowaniu ostrożności przy poruszaniu się po śliskich powierzchniach,
- noszeniu odpowiedniego obuwia,
- natychmiastowym zgłaszaniu miejsc oblodzonych lub niebezpiecznych,
- unikania pośpiechu i biegania po schodach.
Świadomy pracownik to bezpieczny pracownik.
❓ FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy pracodawca odpowiada za upadek pracownika na terenie firmy?
Tak – jeśli nie zapewnił bezpiecznych warunków, np. nie odśnieżył lub nie posypał ścieżki.
Jak często należy odśnieżać teren firmy?
Na bieżąco – w zależności od intensywności opadów i warunków pogodowych.
Czy trzeba usuwać śnieg z dachu hali?
Tak – gdy jego warstwa przekracza dopuszczalne normy obciążenia konstrukcji.
Czy można zlecić zimowe utrzymanie terenu firmie zewnętrznej?
Tak, ale odpowiedzialność za bezpieczeństwo nadal ponosi pracodawca.
Jakie są kary za brak zimowego utrzymania terenu?
Mandat od PIP lub Straży Miejskiej (nawet do 5000 zł) oraz odpowiedzialność cywilna w razie wypadku.
✅ Podsumowanie – śnieg nie usprawiedliwia wypadków
Zima to czas, gdy BHP na terenie firmy wymaga szczególnej uwagi.
Śnieg i lód nie są zaskoczeniem, dlatego każdy pracodawca powinien mieć plan zimowego zabezpieczenia – od odśnieżania, przez posypywanie, po szkolenia i dokumentację.
Zadbany teren to nie tylko mniej wypadków, ale też lepszy wizerunek firmy i komfort pracowników oraz klientów.
Bo bezpieczeństwo zimą zaczyna się od prostych działań – systematyczności, odpowiedzialności i świadomości.
🛡️ Zadbaj o zgodność z BHP na www.hse-online.pl
Na www.hse-online.pl znajdziesz profesjonalne szkolenia wstępne i okresowe BHP online, które pomogą Ci przygotować firmę na sezon zimowy:
- dostępność 24/7 – ucz się, kiedy chcesz,
- interaktywne materiały i quizy,
- nieograniczony czas nauki,
- po szkoleniu – dokumenty gotowe do pobrania.
Zadbaj o bezpieczeństwo swojego zespołu – odwiedź www.hse-online.pl już dziś!
Odpowiedzi